Klem op de woningmarkt en wat QuaWonen hieraan doet

28 MRT 2018

De woningmarkt staat volop in de schijnwerpers. Krapte op de woningmarkt is terug van weggeweest. Was het onderwerp tijdens de Tweede Kamerverkiezingen in 2017 volledig afwezig, de haperende woningmarkt was hét thema van de recente gemeenteraadsverkiezingen.

Het aantal huishoudens groeit al jaren harder dan het aantal woningen. Dit leidt tot krapte op de woningmarkt en dus minder keuzevrijheid en mogelijkheden. Schaarste zorgt voor sterk oplopende woningprijzen in de koopmarkt, en tot explosief oplopende prijzen op de commerciële huurmarkt. Wat we zien is dat de markthuur- en koopprijzen sterk stijgen, en dat het gat met de gereguleerde sociale huurmarkt groeit.

Voor mensen die net niet meer sociaal mogen huren, ontstaat een bijna onoplosbaar probleem: is je inkomen net hoger dan € 37.000, dan is er nauwelijks passend woningaanbod bij corporaties te vinden. Voor de goedkopere huurwoningen komen deze mensen niet in aanmerking. Voor de commerciële huur verdienen deze mensen net weer te weinig. En in een snel ontwikkelende koopmarkt is een kopwoning in toenemende mate onbereikbaar. In het nieuws ging het van de week over een ‘verloren generatie’ van starters en jongeren die niet kunnen slagen op de woningmarkt. En over startende gezinnen die uit de jas van de huidige te kleine woning groeien, maar geen perspectief hebben op doorstroming. Mensen die nu sociaal huren kunnen niet doorstromen en blijven dus zitten waar ze zitten. De beschikbaarheid van sociale huurwoningen neemt daarmee af en daarmee de slaagkans voor nieuwkomers op de sociale huurmarkt.

De oorzaak? Economische ontwikkeling in combinatie met lage rentestand en overheidsbeleid. De economische ontwikkeling blaast lucht in de koopmarkt en laat commerciële huurprijzen oplopen. De lage rentestand vergroot de leencapaciteit en drijft de kooprijzen verder op. Het overheidsbeleid heeft de productie van nieuwbouw belemmerd, de toegankelijkheid van de sociale huur beknot en doorstroming beperkt.

Wat hieraan te doen? Natuurlijk is er werk aan de winkel voor het kabinet. De kramp met rigide huurprijs- en inkomensgrenzen voor sociaal huren werkt verlammend. Daaraan zou de politiek iets kunnen doen. De lagere middeninkomens mogen niet sociaal huren, kunnen niet kopen en hebben het inkomen niet om commercieel te huren. Deze groep zou tot de doelgroepen van corporaties gerekend moeten worden. Daarnaast zou de ‘goedkopere markthuur’ – of middenhuur zoals Den Haag dit segment noemt – met huurprijzen vanaf € 700 tot € 1.000, gereguleerd kunnen worden.

Wat kan QuaWonen nu al doen? Eén: in ieder geval voldoende nieuwe huurwoningen bouwen. Daarmee draagt QuaWonen immers bij aan het vergroten van het woningaanbod. Dit past ook uitstekend in de Woonvisie van de gemeente. Twee: de ruimte om mensen met een iets hoger inkomen toch sociaal te laten huren, maximaal benutten. Op dit moment zou 20% van de verhuringen daarvoor bestemd kunnen worden. Drie: we zetten in op experimenten om specifiek voor jonge starters meer aanbod beschikbaar te krijgen. Vier: doorstroming is broodnodig om de schaarse sociale huurvoorraad beter te benutten en starters / jongeren, jonge gezinnen, mensen die minder mobiel worden, beter te huisvesten. De prestatieafspraken bieden daartoe goede aanknopingspunten. Vijf: de woningen die QuaWonen verkoopt, zijn goed betaalbaar voor de categorie lagere middeninkomens.

Langs deze vijf sporen draagt QuaWonen bij aan het verlichten van de klem op de woningmarkt.

Rob van den Broeke
Directeur-bestuurder QuaWonen